Kramponlupisagor -

Statlarda Sağlık

SalihCakman
SalihCakman
  • 19.06.2019
  1. Statlarda Sağlık
  2. Stat Girişlerinin Sağlığa Etkisi
  3. Analiz ve Öneriler

Koray Şener’in vefatı sonrası ölümünde ihmal olup olmadığından yola çıkarak hazırlanan dosyamızda statlarımızdaki  “sağlık yeterliliği” de ele alınmış bulunuyor. Uzman görüşleri ve statlarımızdaki tablo aşağıda yer almaktadır.

 

  • Kalp Krizlerinde İlk Yardımın Önemi – Op. Dr. Bülent Polat / Kalp ve Damar Cerrahisi (İstanbul Florence Nightingale Hastanesi)

Kalp krizleri genellikle kalbin bir damarının tıkanması sonucu oluşuyor. Öncesinde yavaş yavaş daralma oluyor. Koroner damarların tıkanması sonucu kalbin belli bir bölgesi canlılığını kaybediyor. Bu sebepten dolayı kalp pompa yapamıyor ve aniden duruyor. Bu gibi durumlarda 4-5 dakika içerisinde müdahale edilmesi gerekiyor.Bu süre içerisinde iyi bir müdahale ile insan hayata döndürülebilir. 5 dakikayı geçtikten sonra geri dönüş zor oluyor. Beyin devre dışı kaldığı için, beyindeki hasar geri dönüşsüz hale geliyor. Bitkisel hayata giriyor.

 

  • Özellikle deplasman tribünlerinin giriş ve çıkışlarının çokdar alanlarda az sayıda turnike ile yapılmasından kaynaklı ciddi yoğunluklar yaşanıyor. Böyle ortamlar herhangi bir kalp rahatsızlığını, kalp krizine veya ciddi probleme yol açacak rahatsızlıkları tetikler mi? Böyle ortamların insan sağlığına zararı nedir?

Kesinlikle yol açar. Nasıl oluyor da daha fazla hayat kaybı olmuyor diye şaşırıyorum. Havasız, sıkışık bir ortam. Nefes almayı güçleştiren anlar da oluyor. Riskli durumlar. Gençlerde doğuştan olan bazı anomaliler kalp krizlerinde ani ölümlere yol açabiliyor. Doğuştan anomalisi olup fark edilmemiş insanlarda direkt hayat kaybına yol açabilir. Veya kalp
damarlarında problem olan insanlarda direkt ölüme yol açabilir. Böyle ortamlarda çok daha fazla kalp krizi oluyor. Ama bunların çoğu basında yer bile almıyor. Sanki normal bir kalp kriziymiş gibi. Halbuki bu o giriş-çıkışlarda yaşanan arbededen kaynaklanıyor. Bize hastanede
böyle çok vaka geliyor. Stada girerken-çıkarken kalp krizi geçiriyorlar. Bunlar genelde medyada haber olmuyor.

  • Ortalama 15-25 bin seyirciyle oynanan maçlarda ilk müdahale için kaç sağlık görevlisinin bulunması yeterli olur?

En az 2-3 sağlık ünitesi olmalı ve sağlık ünitelerinde defibrilatör, solunum cihazı vb. cihazlar olmalıdır. Defibrilatör kullanımını doktorların yapması daha faydalı olur. Teknisyen arkadaşlar defibrilatörü ne zaman nasıl kullanacağını belirleme konusunda zorluk yaşayabilir. Yanlış tespitler yapabilirler. En az 2 doktor bulunması şart.

  • Statlarda bulundurulması insan sağlığı açısından zorunlu olan ve mevcut statlarımızın birçoğunda bulunmayan defibrilatör nedir ve kalp krizi halinde etkisi ne boyuttadır?

Ani kardiyak arrest ( kalp durması ) dünya genelinde en yaygın ölüm sebeplerinden biridir ve bunu tetikleyen en yaygın faktörler ventriküler fibrilasyon ve asistoldür (Kaynak: Eisenberg MS, Mengert TJ. Cardiac resuscitation. N Engl J Med 2001;344:1304–1313.) Bu durumda hayatta kalmanın ana belirleyicisi defibrilasyon zamanıdır. Ölümcül bir aritminin başlangıcından sonraki şoklara kadarki kritik aralık, sinüs ritmini düzeltmek için 3-5 dakikadır.Ani kardiyak arrestleri önlemek için defibrilatörlerin etkinliği geniş kamu ortamlarında desteklenmiş ve diğer kalabalık mekânlarda uygulanmaları da önerilmiştir.

Büyük spor sahaları yoğun duyguların tekrarlanarak yaşandığı ve kalp olayları için risk faktörlerine sahip olan yetişkin ve yaşlı bireylerde dâhil olmak üzere binlerce seyirciyi biraraya getirmektedirler. Sahadaki sporculara çok fazla ilgi gösterilmesine rağmen, bu ortamdaki çoğu ani kardiyak arrest vakaları seyirciler arasında ortaya çıkmaktadır ve spor etkinliklerinin izlenmesi kardiyak olayları tetiklediği kanıtlanmıştır.

Amerikan Kalp Birliği (American Heart Association) ve Amerikan Spor Hekimliği Kolejin (American College of Sports Medicine) lokal acil tıbbi sistem tarafından defibrilasyon için beklenen sürenin 5 dakikayı geçtiği durumlarda sağlık ve spor alanlarında defibrilatörlerin bulundurulmasını tavsiye etmektedir.

  • Bir doktor olarak özellikle statlardaki sağlık problemlerinin çözümü için bir tavsiyeniz var mıdır? Varsa nelerdir?

Havaalanlarında nasıl bir sağlık ünitesi varsa aynı şekilde ondan çok daha önemli olarak stadyumlarda en az 2-3 tane olması şart. Doktor olması şart. Bu tip bir altyapı insan sağlığı açısından önemli. Bir insan bile kurtarılsa tüm maliyeti karşılar. Ayrıca statlarda kalıcı bir ekipman sistemi olmalı ve maç anlarında Doktor, Hemşire ve ATT’den oluşan sağlık ekibi
bulundurmalı.

Defibrilasyon: Ventriküler fibrilasyon ve nabızsız ventriküler taşikardi gibi kardiyak disritmilerin, tedavisinde kullanılan bir tedavi yöntemidir. Defibrilasyon defibrilatör denilen bir cihazla kalbe terapötik dozlarda elektrik enerjisi verilmesi ile sağlanır.

Bu konuda Avrupa’da 2010 yılında 190 kulüp üzerinden yapılan bir araştırmada Avrupa’da yer alan statların %72 sinde defibrilatör cihazı bulundurulduğu ifade edilmiştir.

 

Kalp krizi anında zorunlu araçlardan biri olan defibrilatörün bulunduğu / bulunmadığı Avrupa’da ve ülkemizdeki statların sağlık ekipman detayı örnekleriyle şu şekildedir.

 

 

  • Bu konuda görüşüne başvurduğumuz (Pratisyen Hekim Berk Gürsoy – Cerrahpaşa Hastanesi):

“Özellikle deplasman tribününe giden taraftarların yolculuk, stat giriş ve çıkışlarında karşılaştıkları zorluklar hem Türkiye’de futbola olan ilgiyi ve talebi azaltmakta hem de taraftarı olduğu takımı desteklemek uğruna bu koşulları göze alan insanların, hem fiziksel hem ruhsal açıdan sağlıklarını olumsuz yönde etkileyerek deplasman tribününe gittiği için âdeta onları cezalandırmaktadır.

Gerek yolculuk anında kısıtlı ve az sayıda araçla çok sayıda insanı taşıyarak, gerekse de stada giriş sırasında toplu bir hareket yaratıp aynı anda sadece birkaç kişinin geçebileceği turnikelere insanları yönlendirmek çok büyük izdihamlar yaratmaktadır.

Bu durum buradaki insanların hem fiziksel hem ruhsal açıdan sağlıklarını olumsuz yönde etkilemektedir. Öncelikle buradaki taraftarın hepsinin sosyal bir devlette yaşayan ve izlemek istediği bir etkinlik için parasını ödeyerek hizmet alma hakkı olan insanlar olduklarını unutulmamalıdır. En başta insanların “personal distance” gibi bireysel özgürlük alanları korunmalı ve insanlara giriş anında bekledikleri süre zarfında yeterli,geniş,havadar bir alan sunulmalıdır. Aksi takdirde özellikle kadın ve çocukların zarar görmeleri kaçınılmaz olacaktır.

Kalabalık, dar ve kapalı bir ortamda insanlarda panik ve tedirginlik duyguları artış gösterir. Buda insanda sempatik sinir sistemini tetikleyerek gerek solunum gerek kalp atım hızında ciddi bir artışa; ayrıca da artan metabolizma ürünleri sonrası ortamdaki karbondioksit miktarının artmasına ve yeterli oksijenin azalmasına sebep olmaktadır.

Bu şartların sadece 10-15 dakika bile devam etmesi insanlarda kalp krizi,inme gibi ölümcül sonuçların doğmasına sebebiyet verebilmektedir.Bekleme süresinin uzaması halinde hem ilk bastaki tedirginlik halinin etkisi, hem de solunan havanın ve sıkışıklığın yarattığı sıcaklık artışı insanlarda aşırı terlemeye sebebiyet vermekte ve buna artmış solunum hızıyla da kaybedilen ileri derecede sıvı miktarı eklendiğinde tansiyon düşmeleri ve bayılmalar kaçınılmaz olmaktadır.

Kısacası her insanın bedelini ödeyip hizmet alma hakkının olduğu bir yerde bu şekilde izdihamların yaşanmaması o hizmeti sağlayan kurumun yani dolayısıyla Türkiye Futbol Federasyonu’nun sorumluluğundadır.

 

ANALİZ VE ÖNERİLER

 

  • Koray Şener’in rahatsızlandığı ilk anda görüldüğü üzere sağlık personelinin olay yerine gelmesi yaklaşık 3-5 dakika arası sürüyor.Bu süre kalp krizi geçiren bir hasta için oldukça önemli bir zaman dilimini ifade ediyor.Bu nedenledir ki,tribünlerde belirli aralıklarla bulunacak yetkili personeller yoluyla bir panik butonunun varlığı hızlı çözüm yaratacaktır.
  • Hastaya tribünde müdahale alanı bulunmadığı için,hızlı bir şekilde spor alanlarındaki sağlık kontrol odalarına taşınması için gerekli donanım sağlanmalıdır.Stattan ambulansa ulaşımın hızlı olabilmesi adına,sadece sağlık ve acil durumlarda geçerli bir geçiş koridoru tribünlerde oluşturulmalı,bulundurulmalıdır.
  • Bu tür vakalarda önem derecesi yüksek olan ve yukarıda detaylıca irdelenen defibrilatörve AED cihazları mutlak suretle her tribünde yer alması gereken sağlık odalarında bulundurulmalıdır.Zamanla yarışılan bu tür hallerde teknik cihazların varlığı yüksek önem taşımaktadır.
  • Yukarıda örneklediğimiz üzere Türkiye’de birçok stat sağlık hizmetini sponsorlar aracılığı ile dışarıdan almaktadır.Ortalama 25-30 bin taraftarın yer aldığı statlar için bir hayli yetersiz sayıda olan sağlık destek birimleri,mutlak suretle Avrupa’da örnekleri görüldüğü üzere spor alanlarının içinde tam teşekküllü sağlık odaları şeklinde bulundurulmalıdır.Avrupa’da birçok statta örneği bulunduğu üzere,statlarımızda ilk yardım ekibi tribünlere sık aralıklarla yakın mesafelerde bulunmalı,acil müdahale gereken durumlara hızlı şekilde görev almalıdır.
  • İnsan sağlığını doğrudan etkileyen ve kalp krizi gibi durumları direk tetikleyen spor alanlarına girişlerine sağlıklı çözümler üretilmeli,yığılmaların önüne geçilerek statlara girişlerde düzen kurulmalıdır.
  • ‘Türkiye Futbol Federasyonu Stadyum ve Güvenlik Komitesi Talimatının 137.maddesi son derece yetersiz olup,ivedilikle revize edilmelidir.Statlarda yer alacak sağlık odalarında bulundurulması zorunlu gereçler listesi, çağa ve günümüze uygun şekilde düzenlenmelidir.Özellikle defibrilatör ve AED cihazlarının mevcut listeye eklenmesi mutlaka sağlanmalıdır.
  • İlgili Madde;

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Ankara Web Tasarım